Newfoundland’de kendi halinde bir şehir olan Gander, 11 Eylül günü, Amerika Birleşik Devletleri hava sahasını uçuşa kapadığında, binlerce yolcuyu misafir etmiştir. Aşağıdaki yazı Delta Havayollarında Nazim adi verilen bir kabin memuru tarafından anlatılmıştır:

Frankfurt’tan kalkalı 5 saat olmuştu, Kuzey Atlantik’in üzerindeydik. Ben, o arada dinlenme kabininde istirahatteydim. Birden bire perdeler şiddetle açıldı ve arkadaşlarımdan birisi acil olarak kokpite gidip kaptanla görüşmem gerektiğini söyledi. Kokpite girdiğimde gayet ciddi bir ortamla karşılaştım. Kaptan bana içinde mesaj olan bir kağıdı uzattı. Mesaj Atlanta’dandı, “Tüm Amerika İç ve Dış Uçuşları durdurulmuştur, bir an önce en yakın meydana inişini gerçekleştiriniz.” yazıyordu.

Gander uçuşu

Havacılıkta bir dispatcher, kaptana ineceği pist hakkında bir bilgi vermezse, kaptanın kendi inisiyatifiyle inecek bir meydan bulması gerekir. Durumun ciddi olduğunu biliyorduk ve inecek bir kara parçası bulmamız gerekliydi. Neticede bize en yakın meydan 400 mil uzaklıkta bulunan New Foundland adası üzerinde bulunan Gander şehri havaalanıydı.

Kanada hava trafik kontrolüne hızlı bir talepten sonra sağ baş üzerinden Gander’a doğru dönmemiz onaylandı. Trafik kontrolünün neden talebimizi bu kadar kısa sürede kabul ettiğini de öğrenmiş olduk, New York’a terörist saldırısı olmuştu. Uçuş ekibiyle bir brifing yaptıktan sonra kabini iniş için hızlıca hazır hale getirmek için çalışmaya başladık. Arada tekrar kokpite uğradığımda birden fazla uçağın da kaçırılmış olduğunu ve binalara terör saldırısı yapmak için kullanıldıklarını öğrendim. O an yolcularımıza gerçek bilgiyi vermeme kararı aldık. Onlara teknik bir sorun yaşadığımızı, Gander’a inip teknik ekiple kontrol edilmesi gerektiğini söyledik. Tabi bu yolcular arasında hafif bir mutsuzluğa yol açtı.

Gander’a olaylar başladıktan 40 dakika sonra teker koyduk. İndiğimizde havaalanında dünyanın çeşitli yerlerinden 20 tane daha uçak vardı. Aprona yanaştığımızda kaptan şu anonsu yaptı: “Sayın yolcularımız bu gördüğünüz uçakların bizim gibi teknik bir arıza yaşadığını düşünüyor olabilirsiniz ama yerde olmamızın başka bir sebebi var.” Ve bildiği kadarıyla New York’u ve terör saldırılarını yolculara anlattı. Bu arada kabinden hayıflama ve üzülme sesleri geliyordu, genel bir şaşkınlık havası vardı. Motor susturduğumuz an Gander’da yerel saatler 12:30’u gösteriyordu.

Kuleden gelen emir, hiçbir yere kıpırdamamız yönündeydi. Uçaktan kimsenin inmesine izin verilmiyor, uçağa kimse de yaklaştırılıyordu. Arada bir hava alanı polisi bir arabayla uçakların arasında devriye atıyordu. Zaman geçtikçe uçaklar inmeye devam etti ve günün sonunda Gander, 53 uçak ile tarihinin en kalabalık gününü yaşıyordu.

gander hava alanı

Bize sırayla uçakların boşaltılacağı, yabancı taşıyıcıların öncelikli olduğu bilgisi geldi. On dördüncü sıradaydık.

Daha sonra da, boşaltma saatinin akşam 6 gibi olacağı bilgisini aldık. Bu arada kokpite bilgiler gelmeye devam ediyordu. O zaman Dünya Ticaret Merkezine 2 adet uçağın çarptığını, binaların çöktüğünü, toplamda 4 uçağın kaçırılıp düştüğünü öğrendik.

Bu arada kabinde durum fena değildi. Herkes yorgun ve şaşkındı ancak sanırım çoğu insan sadece kendilerinin bu durumda olmadığını gördükçe teselli buluyordu. Aynı şekilde, 53 uçakta binlerce yolcu bekliyordu. Bu arada biz, elimizden bir şey gelmediğini, herkesin sakin olmasını, Kanada hükumetinin durumu yönettiğini söylüyorduk. Akşam 6 olan boşalma süremizin ertesi gün 11’e sarktığını öğrendik. İlginç bir şekilde bu haberler kabinde çok olumsuz karşılanmadı

Gander bu arada uçağımıza gerekli ihtiyaç malzemelerini sevk etmeye devam etti. Şanslıydık ki uçağımızda hiçbir sağlık sorunu yaşamadık, 33 aylık hamle olan bir bayan vardı, ona da iyi bir şekilde bakarak geceyi sorunsuz tamamladık. Ertesi sabah 10:30 gibi boşaltılacağımız haberini aldık.

Ertesi gün planlanan saatte uçağın yanına konvoy halinde okul otobüsleri gelmeye başladı. Yolcuları teker teker indirip terminale işlem yapmak için toplayacakları bilgisini aldık. Bizi kabin ekibi olarak gümrük ve yasal işlemler için başka bir bölüme götürdüler ve oradan kasabadaki bir otele sevk ettiler. Yolcularımızın nerede kalacakları hakkında hiçbir bilgimiz yoktu.

Bize otelde dinlenmemizi ve bizi arayacaklarını söylediler. Tabi bu aramayı yakın bir sürede beklememizi, kendi nüfusu 10.400 olan Gander’a, o gün sadece 10.500 kişinin indiğini, bunca insanın gümrük ve sağlık kontrollerinden geçirip konaklama işlemlerini halletmenin zaman alacağını söylediler.

Gander Kanada 11 Eylül

Terör saldırısının ciddiyetini otele gidip televizyonu açtıktan sonra öğrendim.

Geçen süre zarfında biz de kasabayı gezip, bu garip durumun üzerimizde oluşturduğu şaşkınlığı aşmaya çalışıyorduk.

2 gün sonra o telefon geldi ve Gander’dan kalkıp Atlanta’ya sorunsuz bir iniş gerçekleştirdik.

Yolcularımızın Gander hakkında bize anlattıkları şeyler inanılmazdı;

Gander ve çevresindeki küçük kasabaları, kendi deyimleriyle “uçak insanları” (inen insanlara uçak insanları adını takmışlar) için bütün okulları, miting alanlarını, topluluk merkezleri gibi toplu mekanları kapatıp konaklamaya uygun hale getirmişler. Hatta bütün lise öğrencilerini uçak insanlarına yardımcı olmak için seferber etmişler.

Bizim 218 yolcumuz Lewisporte adı verilen Gander’dan 45 km ötede bir kasabada bir liseye yerleştirilmiş. Eğer kadınlar sadece kadınların arasında kalmak isterse o da planlanmış. Aileler bir arada tutulmuş. Bütün yaşlı yolcularımız istisna kabul etmeden misafir olarak sakinlerin evlerinde yatırılmış. Hamile bayanı hatırlarsınız; kendisini 24 saat acil açık olan bir hastanenin tam karşısındaki bir eve misafir olarak yerleştirilmiş. Konaklanan bu süre zarfında, devamlı erkek ve bayan hemşireler yolcularımızla birlikte kalmışlar. Gün boyu Amerika ve Avrupa’ya telefon imkanı sunulmuş.

Tüm bu misafirperverliğin üzerine yolcularımıza gezi imkanları sunmuşlar; bazıları bot gezilerine giderken, bazıları orman turlarına çıkmış. Yerel fırınlar 24 saat açık kalıp taze ekmek üretmişler. Yiyecekler kasaba sakinleri tarafından yapılıp dağıtılmış. Hatta bavulları uçakta kalan yolcular için temiz kıyafet imkanı bile sunulmuş.

Gander yemek

Yolcularımızdan bana bunu anlatırken hüngür hüngür ağlayanlar vardı. Kesinlikle inanılmaz.

Neticede tüm yolcularımız kalkış saatimizde eksiksiz olarak bize teslim edildi.

İnanılmaz.

Kabine tekrar döndüğümüzde yolcular bir tatilden gelmiş gibiydi; herkes birbirine ismiyle hitap ediyor, hikayelerini paylaşıyordu. Atlanta’ya dönüş uçuşumuz adeta bir parti uçuşu olmuştu. İnsanlar birbiriyle şakalaşıyor, telefon numaralarını ve adreslerini paylaşıyordu. Biz kabin ekibi olarak hiç araya girmeyip sadece izledik.

Ve sonra garip bir şey oldu:

Bussiness Class’tan bir yolcu bana yaklaşıp bir anons yapabilir miyim diye sordu. Normalde şirket kuralı olarak buna asla ve asla izin vermeyiz, ancak bu şartlar altında ne diyebilirdim ki, mikrofonu kendisine uzattım.

gander dönüş uçuşu

Kendisi herkesi geçirilen zor günleri ve bu hiç tanımadığı inşaların karşılıksız yardımlarını anlattı ve kendisinin Lewisporte’ta yaşayan öğrenciler için bir DELTA 15 (bizim uçuş numaramız) adında bir vakıf fonu kuracağını ve herkesin yardımlarını beklediğini anlattı.

O gün o uçuşta 14.500 dolar toplandı. Ve bu organizasyonu başlatan beyefendinin bir doktor olduğunu, bu fonu Delta Hava Yollarının da dikkatine sunup onlarında bağışta bulunmasını talep ettiğini öğrendim.

Dönemin Başkan Yardımcısı Jean Chretien saldırının yıl dönümünde Gander halkı için şunları söylemiştir. “Baylar, bayanlar, göstermiş olduğunuz misafirperverlikle yalnızca kendinizi değil, Kanada’yı yücelttiniz.”

Fotoğraf kaynakları: 1, 2, 3 ,4 ,5, 6

KAYNAKsnopes - gander
PAYLAŞ