Eşimizi bize çekici gelen kişiler arasından seçeriz, evde baktığınız evcil hayvanınız çok şirindir, kıyafet alırken şık kıyafetler arasından seçim yaparız. Aynı kabullerle, gözümüze daha güzel gözüken meyve ve sebzelerin de tadının daha iyi olacağını düşünürüz. bu ön yargı ilk bakışta zararsız gibi gözükse de, sadece dış görünüşleri kötü olduğundan, yenilebilir  durumdaki meyve ve sebzelerin tarlalarda çürümesine sebep olmaktadır.

Dünya üzerinde üretilen meyve ve sebzelerin yarısı israf edilmektedir. Bu, 1 milyon çuval patates, 3,7 trilyon adet elma… demektir. Sadece gelişmiş ülkelerde hatalı tüketimin maliyeti milyarlarca dolardır. Basit bir ön yargı için çok yüksek maliyetlere katlanılmaktadır.

Bizi çirkin görünen meyve almaktan alı koyan psikoloji nedir?

Yüzleşmeliyiz, hayatımızın her alanında estetik kaygılar taşıyoruz.

Bunu kabul edelim, güzel insanlar daha zeki, daha dürüst veya daha başarılı olduğunu düşünürüz.  Meyve ve sebzeler konu olduğunda da aynı kaygı ön plana çıkar.

Montclair Eyalet Üniversitesi, Psikoloji Profesörü Debra Zellner, yemeklerin sunum şekillerinin direkt olarak beğenimizi etkilediğini söylüyor. 2014 yılında yapılan bir deneyde görsel sunumları dışında her şeyi birebir aynı yemeklerden verilmiş. Denekler sunumu güzel olan yemeğin daha lezzetli olduğu konusunda hemfikir olmuş.

Parlak, kırmızı bir çileğe bir çoğumuz hayır diyemeyiz, ancak etrafı kökler ile kaplı kereviz favori yiyecekler listesinde kendine pek yer bulamaz. Sebebi tam olarak anlaşılamasada, beyin, güzel gözüken yiyeceklerin daha lezzetli ve yenilebilir olduğu konusunda şartlanmış durumda.

Araştırmalar, güzel bir sanat eserine veya çirkin bir binaya baktığımızda, beynin antelior insula denen bölgesinin aktif hale geçip, görüntünün analiz edilip, objenin kişi için iyi mi, yoksa kötü mü olduğunun değerlendirmesini yapar.

Çirkin meyveler bizim için gerçekten zararlı mıdır?

Son bin yıl içinde damak tadımızda kökten değişimler yaşandı. Daha kalorili oldukları için şekerli yiyecekleri daha fazla tüketmeye başladık. Benzer şekilde acı ve ekşi yiyecekler zehirli veya bozulmuş algısı verdiğinden tüketimleri azaldı.

Yiyecekleri seçmemizde görünüşleri büyük bir paya sahiptir. Renkler onları tanıyabilmemiz için önemli bir faktördür. Bir şarap tadıcısını, beyaz şaraba kırmızı boya katarak, kırmızı şarap içtiğine ikna edebilirsiniz. Yeşil renkli dondurma gördüğümüzde onun naneli, kahverengi olanın ise çikolatalı olduğunu düşünürüz.

Beynimiz, şekli bozuk meyveleri yemememiz gerektiğini öğütlerken bizi korumak mı istiyor?

Meyve ve sebzelerin bozuk şekilli büyümesinin başlıca 3 sebebi vardır. İlki, yetersiz dölenme. Diğer olası sebep çiçeğin dona maruz kalması, her iki durumda da meyve olgunlaşmaya devam eder ancak deforme olan bölümler düzgün şekilde büyümez. Üçüncü olası sebep ise, meyvenin bir bölümünde bir böceğin beslenmiş olması. Yukarıda yazılı sebeplerin hiçbirisi insanlarda sağlık problemlerine yol açmaz.

Zellner, şekli göze hoş gözükmeyen meyve ve sebzelerin sağlığa zararlı olmadığını, bu şekillerine evrimsel adaptasyonları sonucu ulaştıklarını belirtiyor.

Lezzetli bir meyve nasıl olmalı?

çirkin daha tatlıdır

Bir çoğumuzun gözünün önüne süpermarketlerde satılan meyveler gelir, ancak marketlerde satılan bu meyveler, belirli görsel kriterleri sağladıkları için reyonlardaki yerlerini alabiliyorlar. Meyve ve sebzelerin yenilebilir ve lezzetli olması için, mükemmel şekilde ve simetrik olması gerekmemektedir.

Gelişmiş ülkelerde, marketlerde çirkin şekilli meyve ve sebze reyonları kurulmaya başlandı. Konu ile ilgili algımızı ve ön yargımızı değiştirmeye yönelik bir çok sosyal medya kampanyası yürütülüyor. Yapılan meyve ayrımcılığının yakın bir zamanda son bulmasını umut ediyoruz.

Fotoğraf kaynakları: 1, 2

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here